Komisja Europejska zamierza ukarać Polskę za brak kompletnego systemu identyfikacji działek (LPIS) w latach 2005 i 2006 r. - dowiedziała się "Gazeta". Kara ma wynieść 150 mln euro. Jeszcze jej nie nałożono, ale w ubiegłym tygodniu resort rolnictwa dostał od Komisji formalną notyfikację, czyli zapowiedź kary.
Jak nam powiedziała rzeczniczka naszego przedstawicielstwa w Brukseli Renata Gontarzewska notyfikacja oznacza, że Komisja daje resortowi rolnictwa jeszcze czas na negocjacje.

Do spotkania ma dojść 16 lipca w Brukseli przed tzw. organem pojednawczym. Będą tam przedstawiciele KE oraz resortu rolnictwa. Nadal nie wiadomo, kto będzie reprezentował Polskę. - Kompletujemy zespół - mówi Aleksandra Szelągowska, dyrektor departamentu finansów w Ministerstwie Rolnictwa.

System LPIS jest konieczny do przyznawania rolnikom płatności obszarowych, jego częścią są zdjęcia lotnicze wszystkich gruntów, na które rolnicy chcą otrzymywać dopłaty. System miał być gotowy już w 2004 r., kiedy wchodziliśmy do Unii Europejskiej, ale nie był. Jak mówi Wojciech Pomajda, ówczesny prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, KE zgodziła się przesunąć o rok termin przygotowania LPIS.

W 2004 r. rolnicy nie dostawali zdjęć swoich działek, ale mogli je oglądać w biurach powiatowych ARiMR.
Przy rozliczaniu funduszy unijnych Bruksela najpierw daje pieniądze, potem rozlicza rachunki, następnie przysyła audytorów, którzy sprawdzają, czy wszystko działo się jak trzeba. Po tym etapie przychodzi czas na pytania ze strony Brukseli i nasze odpowiedzi na zarzuty, wreszcie dochodzi do spotkania przed organem pojednawczym i ewentualne nałożenie kar. Tak rozliczono 2004 r. - organ pojednawczy przyznał Polsce rację i KE kar nie nałożyła.

Za 2004 r. odpowiedzialny był rząd SLD, ale rozliczanie przypadło na rządy PiS. - Jeździliśmy do Brukseli, składaliśmy wnioski o prolongatę, pokazywaliśmy ile już zrobiliśmy, udowadnialiśmy, że cały czas jest postęp we wprowadzaniu systemu LPIS. I dogadaliśmy się z Komisją, żadnych kar nam nie nałożono - opowiada Henryk Kowalczyk, wiceminister rolnictwa za rządów PiS.

System był rzeczywiście stopniowo rozbudowywany - rolnicy zaczęli dostawać zdjęcia do domów, a ortofotomapa powoli pokrywała coraz większy obszar kraju.

Teraz Komisja chce rozliczyć następne lata. I tym razem bez kar chyba się nie obędzie. - Bo resort rolnictwa zawalił sprawę - mówi nam osoba z kierownictwa ARiMR. - W poprzednich latach na rozmowy jeździł prezes Agencji lub wiceprezes wraz z wiceministrem rolnictwa. Teraz resort rolnictwa wysłał na rozmowy do Brukseli dwie mało zorientowane urzędniczki, które nie były w stanie nikogo do naszych racji przekonać. Nawet nie poinformowano prezesa Agencji.

Aleksandra Szelągowska uspokaja: - Do nałożenia kar jeszcze daleko, liczę że zdołamy przekonać organ pojednawczy do naszych racji.“

W miarę narastania roszczeń, ubytku gruntów Skarbu Państwa i zwiększania wymagań starostów, wójtów odnośnie rzetelnej informacji przestrzennej, przez jakiś czas będziemy łatać zgłaszane potrzeby przy pomocy geinformacji. Przybliżona, nawet skażona informacja o terenie jest także cenna zwłaszcza wtedy, gdy nie ma w ogóle dostępu do informacji. Stąd w cenie są różne atlasy, mapy miast itp. tworzone z pominięciem elementarnych zasad sztuki geodezyjnej i kartograficznej. W końcu do znachorów ludzie też chodzą się leczyć. Podobnie będzie z geoinformacją, aż do momentu gdy trzeba ją będzie zastosować w praktyce, gdy trzeba ją będzie użyć w planowaniu, obrocie czy naliczaniu świadczeń, gdy drogę czy granicę trzeba będzie wytyczyć w terenie i powiązać ze stanem własnościowym.

Wtedy w trosce o swoje bezpieczeństwo trzeba będzie wyjaśnić, że to wszystko co dotąd zarejestrowano w księgach i na mapach, czy w zintegrowanym systemie bazy danych, wykonano zgodnie z prawem, czyli zgodnie z przepisami i standardami. Nie zawsze to pomoże , ale zmniejszy zakres odpowiedzialności i konsekwencji.

Przepisy na ogół wszyscy znają a standardy nie, choć chronią nie gorzej od przepisów, jeśli tylko w odpowiednim miejscu i czasie się je przywoła. Uważamy, że geodezyjne organizacje środowiskowe powinny podjąć szeroką kampanię uświadamiającą znaczenie i wagę standardów, po to, aby jeśli już władze nie są w stanie bronić swojej armii specjalistów przestrzennych, czyli współczesnych geodetów, to przynajmniej ta armia powinna opanować podstawowe zasady samoobrony, a taką samoobroną są właśnie standardy.

I dlatego w ramach smętnych świątecznych rozmyślań rozpoczynamy publikację samouczka samoobrony geodezyjnej na temat sposobu i korzyści wynikających ze stosowania standardów, a właściwie norm, bo w Polsce to co Anglosasi określają mianem standardów, my określamy mianem norm, natomiast polski standard to norma oraz procedury. Siłą rzeczy Anglosasi do swoich standardów czyli norm pakują i cechy techniczne (Polska Norma ma zawierać tylko cechy techniczne) i procedury.

Dzisiejszą część samouczka poświęcamy standardom z zakresu informacji geograficznej czy też geoinformacji, jak kto woli. Jest tych standardów 19. Cały komplet dostępny w PKN za jedyne 1371.10 zł. ale nie radzimy kupować, bo te standardy niby są, a właściwie ich nie ma, jako że opublikowane są w języku angielskim (słusznie, gdyż znajomość angielskiego jest w Polsce tak powszechna, że każdy sobie łatwo ze standardami poradzi). Tyle tylko, że nie można się na te standardy powoływać, bo nie są w języku polskim. Poza tym są przeznaczone do zastosowań IT w nauce (w klasyfikacji działowej i w rzeczywistości).

Były wprawdzie próby stworzenia przynajmniej słowniczka, aby się jakoś do tych standardów dobrać, ale z tym były kłopoty, bo termin i definicja raz użyte w normach ISO muszą być identyczne przy każdorazowym powoływaniu się na niego, a to narusza zasady polskiej ułańskiej fantazji, w wyniku której każdy tłumaczy sobie, po swojemu, w różny sposób, nawet jak definicja jako znormalizowana występuje tylko raz.

W długo już przygotowywanym Przewodniku terminologicznym, który miał ułatwić posługiwanie się anglojęzycznymi normami, pojawiły się problemy znaczeniowe. Pojawił się w nim np. nie wiadomo skąd dziwoląg językowy „instancja“ jako spolszczenie angielskiego „instance“. Według Leksykonu Geomatycznego prof.Gaździckiego „instance“ to egzemplarz encji lub konkretna encja, co nie ma nic wspólnego z instancją, znaną jako „każdy z kolejnych stopni w systemie organów sądowych, administracyjnych, organizacji społecznych“ (Encyklopedia Powszechna PWN). Gwoli wyjaśnienia encja jako spolszczenie „entity“ - jednostki, najmniejszej części, używana jest w części środowiska od kilkunastu lat.

Sądzimy, że zanim Przewodnik się ukaże, problem zniknie, ale co mają zrobić czytelnicy norm wydanych w języku angielskim, jeśli potencjalni autorzy ich polskiego tekstu mają kłopoty z uzgodnieniem słownictwa.

Najciekawsze jednak jest to, że to wcale nie są normy, a zasady tworzenia norm, co oznacza, że przed adeptami geoinformacji jest jeszcze długa droga. Wnioskodawcą wszystkich norm był w okresie 13 czerwca 2005 r. do 11 sierpnia 2006 r. przewodniczący KT 297, co oznacza, iż błogosławieństwa udzielał mu poprzedni GGK i był sukces i chyba o to chodziło. Nadzorujący wtedy geodezję wiceminister budownictwa połykał te sukcesy z zadowoleniem i generował następne , jak chociażby uruchomienie przetargu na Geoportal w dniu 30 listopada 2005 r. A że na te normy, które przypuszczalnie były jednym z warunków przyznania środków na Geoportal, nie można będzie się powołać, to upłynie dużo czasu zanim dotrze to do świadomości zainteresowanych, jeśli w ogóle dotrze. My na wszelki wypadek dla naszych czytelników to ujawniamy.