Komentarz 96 (140/08)

24 listopada 2008 r.

Szanowne koleżanki i koledzy członkowie i sympatycy Stowarzyszenia GISPOL!

W związku z Walnym Zgromadzeniem Stowarzyszenia przedkładamy:

Sprawozdanie Prezesa
Stowarzyszenia Użytkowników Krajowego Systemu Informacji o Terenie
GISPOL
za lata 2005-2008

1. Misja i cele Stowarzyszenia

Stowarzyszenie weszło już w 13 rok swej działalności. Cele działalności nie uległy zmianie. Jednym z 5 celów Stowarzyszenia, obok propagowania idei społeczeństwa informacyjnego, wymiany doświadczeń z zakresu KSIT, promowania polskiego i europejskiego softwaru i nawiązywania kontaktów międzynarodowych w zakresie GIS jest „Tworzenie klimatu i warunków sprzyjających wszechstronnemu wykorzystywaniu danych zawartych w systemach informacyjnych o środowisku geograficznym Polski, jako podstawy do budowy i prowadzenia innych systemów wykorzystujących dane źródłowe Krajowego Systemu Informacji o Terenie“.

Ten cel utożsamiający geodezję z GIS-em, co jest charakterystyczne zwłaszcza dla geodezji polskiej, stał się przyczyną kłopotów polskiej geodezji, gdyż coraz więcej jest chętnych do wywłaszczenia geodetów z ich domeny i gromadzonych przez wieki zasobów informacyjnych.

Aktualną, niezmienną misją Stowarzyszenia, jest integracja środowiska geodezyjnego i obrona geodezji przed wkradaniem się nieprofesjonalizmu oraz działania na rzecz zapewnienia zrównoważonego rozwoju geodezyjnego i informatycznego w realizacji obsługi obywateli i gospodarki narodowej, przy równoczesnym zapobieganiu pazerności pseudofachowców.

Aby misję tę spełnić należy w pierwszej kolejności uświadomić ogółowi geodetów rodzaj i rozmiary stojącego przed nimi zagrożenia, a de facto zagrożenia, które nimi już zawładnęło. Wypadałoby też spróbować zewrzeć linie obronne. Nie dla swego interesu, a dla zaspokojenia potrzeb społeczeństwa i każdego obywatela. Czyniliśmy to dotąd skutecznie, dzięki unikalnemu modelowi organizacji polskiej służby geodezyjnej. Grozi nam, że spełniać będziemy tę rolę coraz gorzej i drożej.

2. Sprawy organizacyjne

Z czego Stowarzyszenie żyje? Stowarzyszenie żyje z pracy i aktywności społecznej swych członków. Stowarzyszenie nie ma etatowej administracji. Jedyny formalny wydatek administracyjny, to umowa o dzieło rzędu 2 tys. zł raz na rok z księgową zewnętrzną za sporządzenie bilansu (sprawozdania rocznego).

A wydatki są duże. Najpoważniejszy wydatek, jeszcze do niedawna, to była składka do EUROGI w wysokości 7 tys. euro rocznie. Sygnalizowaliśmy władzom, że nie stać Stowarzyszenia na ponoszenie tak wielkiego obciążenia, które procentowało głównie dla państwa. W zamian za aktywność w tej organizacji państwo, poprzez GUGiK, otrzymywało najświeższe informacje z tej i wielu innych organizacji. Odwdzięczył się za to były Główny Geodeta rozesłaniem po wszystkich tych organizacjach groteskowej deklaracji, o czym będzie mowa w dalszej części sprawozdania. Wobec braku reakcji władz, z dniem 1 stycznia 2007 roku wystąpiliśmy z organizacji EUROGI.

Od roku 2003 doszła składka do światowej organizacji informacji przestrzennej, GSDI, której byliśmy członkiem założycielem. Składka wynosi 800 dolarów rocznie i ten wydatek dotąd ponosimy.

Druk biuletynów kosztuje, utrzymanie domeny internetowej, znaczki czy tłumaczenia także. Składki członkowskie mają charakter symboliczny, więc na pokrycie wydatków trzeba zapracować, oczywiście bez wynagrodzenia. Najpierw w realizacji projektów badawczo-rozwojowych PANEL- GI i ABDS, potem wykonując ekspertyzy krajowe.

W ten sposób egzystujemy już 13 rok, a praca koncentruje się głównie w 5 ośrodkach: śląskim, mazowieckim, łódzkim, warmińsko-mazurskim i podkarpackim, okazjonalnie w kujawsko-pomorskim i małopolskim, a od czasu do czasu także w świętokrzyskim, dolnośląskim i lubelskim. Spośród 170 zarejestrowanych członków, aktywnych jest około 30, składki opłaca regularnie od 30 do 80 i od pewnego czasu zaniechaliśmy ich egzekwowania, gdyż czas wydatkowany na ich ściąganie był cenniejszy od uzyskanych składek, więc lepiej było go inwestować w działalność statutową, tym bardziej, że zagrożenia zewnętrzne są coraz większe. Możliwości uzyskania pomocy od 26 członków wspierających również uległy zmniejszeniu.

Struktura przychodów i rozchodów za okres kadencji przedstawia się następująco:

 

2005

2006

2007

2008 do 15.XI

Przychody,

W tym składki

24 010

465

540

450

83 456

665

296

165

Koszty

w tym administracyjno-biurowe

121 871

14 046

29 461

5146

87 542

5 786

8 722

Zysk/strata

Wynik finansowy z lat ubiegłych

-97 861

76 134

-28 921

47 213

-4 086

43127

 

W roku 2006 kwotę 30 000 zł za materiały wręczone uczestnikom V Forum Geodetow Powiatowych (FGP) nie zapłacił Związek Powiatów Polskich (ZPP). Sprawa była przedmiotem wielu bezskutecznych interwencji w ZPP, a także u Głównego Geodety Kraju, który dofinansował odbycie forum. Wszystko jednak wskazuje na to, że Prezes GUGiK dał przyzwolenie na niezapłacenie faktury Stowarzyszeniu, którego był członkiem, które poniosło koszty przygotowania materiałów. Jak upomnieliśmy się o zwrot poniesionych wydatków, to otrzymaliśmy oświadczenie o zawieszeniu członkostwa w organizacji.

Incydent z ZPP przypieczętował sprawę członkostwa w EUROGI. W okresie dziesięcioletniej przynależności do EUROGI, Stowarzyszenie tylko z tytułu składek wpłaciło 63 tys. euro, to jest około 300 tys. zł, wypracowanych w konsekwencji nieodpłatnego wykonywania ekspertyz i partycypacji w projektach unijnych.

Działania głównych geodetów J.Albina i W.Potrapeluka odebrały sens utrzymywaniu kontaktów zagranicznych i mogą być odczytane jako zmierzające do likwidacji Stowarzyszenia, co przedkładam pod rozwagę Walnego Zgromadzenia.

Praca merytoryczna stowarzyszenia jest opisana w biuletynach i szczegółowo udokumentowana w 140 opublikowanych do tej pory komentarzach i komunikatach. Stwierdzone w nich mankamenty w funkcjonowaniu geodezji nie uległy zmianie. Jednak egzekwowanie działań naprawczych kwalifikuje się raczej do przejęcia przez Stowarzyszenie Geodetów Polskich. Starania w tym kierunku czyniło zresztą Stowarzyszenie od pierwszych nieprzyjaznych kroków skierowanych przeciw Stowarzyszeniu przez b. prezesa J.Albina (patrz pkt.4.6). Wyrazem podjętych starań było m.in. podpisane w lutym 2004 r. w Katowicach porozumienie o współpracy pięciu organizacji środowiskowych.

3. Integracja środowiska

Za cel najważniejszy Zarząd uznał integrację środowiska. I temu celowi są podporządkowane wszystkie inne. Zadanie należy do nadzwyczaj trudnych gdyż środowisko jest bardzo rozparcelowane, a szereg działań zewnętrznych wskazuje na celowe pogłębianie tych podziałów. Początkowe działania integrujące w postaci seminariów, konferencji, szerokiego docierania z biuletynem były odbierane jako reklama, trzeba zatem było formę zmienić. Stąd inicjatywa podpisania porozumienia między różnymi organizacjami, oraz częste kontakty bezpośrednie. Obecnie, działaniom integrującym sprzyja coraz bardziej wyczuwalne zagrożenie zewnętrzne.

Przygotowywane z różnym natężeniem informatyczne agencje: katastralna czy infrastruktury danych przestrzennych, są formą wywłaszczenia administracji samorządowej z zasobu geodezyjno - kartograficznego i jego skomercjalizowania.

4. Aktywność krajowa

4.1 Zebrania Zarządu

Podczas III Walnego Zgromadzenia GISPOL-u w dniu 9 grudnia 2004 wybrany został zarząd w składzie:

Edward Mecha - prezes, Remigiusz Piotrowski - wiceprezes, Stanisława Mogiłło-Suchowera - sekretarz, Wojciech Piesio - skarbnik (nadzór nad sprawami finansowymi), Członkowie: Waldemar Klocek, Ryszard Staniszewski i Wiesław Piątkowski

Komisja Rewizyjna: Andrzej Bieńkowski - przewodniczący

Sąd Koleżeński: Wojciech Tokarski - przewodniczący

oraz organizatorzy oddziałów:

  1. Dolnośląskiego
  2. Kujawsko-Pomorskiego
  3. Lubelskiego
  4. Lubuskiego
  5. Łódzkiego
  6. Małopolskiego
  7. Mazowieckiego
  8. Opolskiego
  9. Podkarpackiego
  10. Podlaskiego
  11. Pomorskiego
  12. Śląskiego
  13. Świętokrzyskiego
  14. Warmińsko-Mazurskiego
  15. Wielkopolskiego
  16. Zachodniopomorskiego

Bożena Nowacka-Szuster
Grzegorz Czajka
Stanisław Margul
Stanisław Soszka
Jerzy Kowalczyk
Tadeusz Babicz
Tomasz Myśliński
Krystian Wachowski
Stanisław Adamczyk
Tadeusz Jastrzębski
Ryszard Cieślikowski
Weronika Borys
Mirosław Roszczypała
Mariola Gilska
Kazimierz Filipczak
Wojciech Wnuk

W okresie kadencji Zarząd spotkał się 18 razy, a wyniki obrad i ustaleń Zarządu mieszczą się w załączonych do sprawozdania protokółach z obrad. Praktycznie całą kadencję Zarząd pracował w kadłubowym składzie. Wielu członków Zarządu miało problemy z uczestnictwem, między innymi z powodu kosztów dojazdu.

4.2 Interwencje

Interwencje były jednym z podstawowych narzędzi skuteczności Stowarzyszenia. Stowarzyszenie dało się poznać z interwencji merytorycznych, dobrze przygotowanych, niekiedy kłopotliwych dla adresata. Z całą satysfakcją odebraliśmy podzielenie naszej argumentacji w sprawie nielegalności instrukcji G-5 w sprawie ewidencji gruntów i budynków przez Rzecznika Praw Obywatelskich. Martwi fakt jej ugrzęźnięcia w szafach GUGiK.

4.3 Biuletyny

W okresie kadencji wydano 7 Biuletynów (numery 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28). Koszty przygotowania, druku i wysyłki zmusiły nas do ograniczenia częstotliwości edycji.

4.4 Strona Internetowa

Strona internetowa utrzymywana jest od początku istnienia Stowarzyszenia. Kłopot sprawia jej bieżące utrzymywanie. Możliwości strony są jak dotąd wykorzystywane w małym zakresie. Jest to problem wymagający rozstrzygnięć Walnego Zgromadzenia.

4.5 Sympozja, Konferencje Naukowo-Techniczne

Stowarzyszenie mimo skromnych możliwości finansowych i kadrowych było inspiratorem i organizatorem lub współorganizatorem szeregu konferencji i seminariów, w tym:

Forum Geodetów Gminnych w maju 2005 r. w Warszawie, IV Forum Geodetów Powiatowych w listopadzie 2005 r. w Zegrzu, V Forum Geodetów Powiatowych w grudniu 2006 r. w Warszawie, Seminarium na temat Ewidencji Mienia Publicznego w grudniu 2007 r. w Katowicach.

4.6 Forum Geodetów Powiatowych

Inicjatywa zwołania pierwszego Forum Geodetów Powiatowych była następstwem rozmowy z Głównym Geodetą Kraju w dniu 6 lipca 2003 r., kiedy to na ofertę zorganizowania przez Głównego Geodetę X warsztatów GIS w Warszawie, uzgodnionych dla Polski przez GISPOL z JRC (odpowiedzialne między innymi za informację geograficzną centrum Badawczo-Rozwojowe) w Isprze podczas IX warsztatów GI&GIS w A Corunie, Główny Geodeta Kraju zaproponował ograniczenie aktywności Stowarzyszenia GISPOL.

Miało to miejsce tuż po wystąpieniu z SGP Towarzystwa Informacji Przestrzennej (PTIP). Jak się później okazało organizacja X. Warsztatów GI&GIS została ostatecznie powierzona Instytutowi Gospodarki Przestrzennej i Komunalnej przy współudziale IGiK i PTIP. Rozmowa z GGK była jednak poważnym ostrzeżeniem przed tym co się rozegrało w I połowie 2004 r., a co oficjalnie zakomunikowano podczas konferencji podsumowującej Grant Banku Światowego w dniu 24 maja 2004 r.

Stąd pospieszna organizacja I Forum Geodetów Powiatowych, starania o przyjęcie Forum do Związku Powiatów Polskich (ZPP) i organizacja II Forum Geodetów Powiatowych w lutym 2004 r., które formalnie uchwaliło wniosek o przejęcie forum przez ZPP. III Forum, już pod egidą ZPP, odbyło się w maju 2004 r. w Warszawie. Tam odbyła się próba spacyfikowania Forum przez Sekretarza ZPP, ale już tydzień później, przy okazji publikacji wyników grantu Banku Światowego było wiadomo dlaczego tak się stało. Chodziło o stworzenie Centralnej Agencji Katastralnej, która przy pozostawionej w starostwach obsłudze katastru pozbawiłaby starostów dochodów z jego prowadzenia.

Ponieważ GISPOL się temu sprzeciwiał prezes GUGiK posunął się do swoistej niegodziwości w postaci rozesłania do wszystkich zagranicznych organizacji, w których aktywny był GISPOL groteskowego listu o wycofaniu pełnomocnictwa prezesowi GISPOL-u. Rzecz w tym, że pan Albin nigdy żadnego pełnomocnictwa nie udzielił. Na żądanie adwokata, aby zechciał przedstawić stosowne dokumenty, robił tchórzliwe uniki, ale cel w postaci spalenia mostów współpracy z organizacjami europejskimi osiągnął.

Jego następca dobrze znający kulisy sprawy, od pierwszego do ostatniego dnia działalności też robił uniki, nie tylko zresztą w tej dziedzinie.

4.7 Projekty unijne

GISPOL uczestniczył w dwóch projektach badawczo rozwojowych piątego Programu Ramowego Komisji Europejskiej: ABDS i PANEL GI, pierwszy zakończony w 2000 r. a drugi w 2001.

GISPOL składał jeszcze dwukrotnie propozycje projektów, ocenione wysoko ale nie wystarczająco dla ich zaakceptowania. GISPOL współuczestniczył w przygotowaniu projektu SGATE dla GUGiK, którego realizacją sam GUGiK nie był jednak zainteresowany, stąd projekt został zakwalifikowany do rezerwy.

Staraniem Stowarzyszenia GISPOL, GUGiK został włączony w projekt Natura-SDIplus, który skutecznie wystartował w dniu 1 października br.

4.8 Ekspertyzy

W trakcie bieżącej kadencji wykonano trzy ekspertyzy, wszystkie nieodpłatne, w tym jedną w sprawie standaryzacji, na prośbę wiceprezesa GUGiK, jedną na prośbę organu administracji w sprawie adaptacji danych katastralnych i jedną z własnej inicjatywy w sprawie wektoryzacji map ewidencyjnych. Najbardziej zdumiewający był totalny brak zainteresowania sprawami standaryzacji i znormalizowania słownictwa technicznego. Sprawa o tyle dziwna, że bardzo poważne prace z tego zakresu zakończyła właśnie wtedy Międzynarodowa Federacja Geodezyjna (FIG), poprzez swojego niemieckiego partnera, co chociażby ze względu na umowę twiningową między Polską a niemiecką Dolną Saksonią powinno było być przedmiotem zainteresowania strony polskiej. Ale nie było.

4.9 Sejm

GISPOL aktywnie włączył się w proces opiniowania prawa geodezyjnego i kartograficznego uczestnicząc we wszystkich posiedzeniach Podkomisji Nadzwyczajnej a potem Komisji Sejmowych (ponad 100 godzin obrad w 30 posiedzeniach) wnosząc aktywny wkład w racjonalną konstrukcję nowego prawa opublikowaną w Biuletynie nr 24. Sprzeciwialiśmy się tylko tworzeniu centralnej bazy katastralnej, co niezbyt przychylnie oceniane przez byłego Głównego Geodetę Kraju.

5. Aktywność zagraniczna

5.1 EUROGI

Najstarszym trwałym kontaktem zagranicznym była europejska organizacja GIS EUROGI, której GISPOL był członkiem od marca 1997r. W marcu 2003 r. przedstawiciel organizacji GISPOL został wybrany w skład Komitetu Wykonawczego tej organizacji.

Organizacja w tym czasie liczyła 22 członków reprezentujących krajowe organizacje GIS i 3 organizacje ogólnoeuropejskie.

Duże kłopoty sprawiało odprowadzanie rocznej składki w wysokości 7 tys. euro, ale do roku 2006 udało się z wszystkich zobowiązań wywiązać. Z braku zainteresowania władz i problemów finansowych spowodowanych przez ZPP z organizacji wystąpiono.

5.2 INSPIRE

GISPOL uczestniczył w projektach poprzedzających INSPIRE (m. in. GINIE) oraz od początku w prowadzonym przez 3 lata projekcie badawczo-rozwojowym INSPIRE, zakończonym w roku ubiegłym przyjęciem dyrektywy unijnej o tej nazwie ws. europejskiej SDI. Aktualnie w kontakcie z JRC w Isprze śledzimy sposób wdrażania dyrektywy INSPIRE w innych krajach europejskich.

5.3 PCC

Permanentny Komitet Katastralny powołany w wyniku I Kongresu Katastralnego Unii Europejskiej w Grenadzie, wypracował podstawowe dokumenty o kształcie katastru w Europie przy czynnym współudziale przedstawiciela GISPOL-u. GISPOL był współautorem przyjętej na II Kongresie Katastralnym w 2003 r. w Rzymie europejskiej Deklaracji Katastralnej.

5.4 WPLA

WPLA to aktualna nazwa europejskiego gremium specjalistów od administracji terenami zgrupowanych przy Komisji Gospodarczej ONZ, którzy w roku 1996 zainicjowali utworzenie GISPOL-u. W pracach WPLA brał czynny udział przedstawiciel GISPOL-u, wygłaszając m.in. referaty w Wiedniu i Atenach.

5.5 GSDI

Organizacja Światowej Infrastruktury Danych Przestrzennych początkowo działała poprzez doroczne konferencje na rożnych kontynentach. Od 2004 r. działa jako formalna organizacja o charakterze ogólnoświatowym. GISPOL jest jednym z 30 jej członków założycieli.

5.6 CELK

Centrum Doskonałości w zakresie katastru i administracji terenami dla krajów Europy Środkowej i Wschodniej utworzone przez Węgrów przy wsparciu unijnym, współdziałała blisko z GISPOL-em. Przedstawiciele GISPOL-u uczestniczyli w konferencjach CELK w Budapeszcie.

5.7 GISIG

GISIG (Geographical Information Systems International Group) z siedzibą w Genui skupia 120 członków, głównie uczelni wyższych z całej Europy i zajmuje się kierowaniem projektami unijnymi z zakresu GIS. GISPOL jest członkiem organizacji od 1997 r. Aktualnie reprezentowany jest w składzie Komitetu Wykonawczego tej organizacji.

6. Wnioski na przyszłość

Wniosek zasadniczy to rozważenie celowości funkcjonowania Stowarzyszenia w dotychczasowej postaci. Być może jest już niepotrzebne. Jeśli jednak członkowie dojdą do wniosku, że należałoby działalność kontynuować, to przede wszystkim należałoby zwiększyć dotychczasową intensywność i rozległość oddziaływania, a ponadto:

1/ lepiej zorganizować i pobudzić oddziały Stowarzyszenia,

2/ wzmocnić i urozmaicić działania integracyjne zmierzając do utworzenia samorządu zawodowego,

3/ pobudzać wszelkimi możliwymi sposobami świadomość środowiska (Internet, biuletyny, prasa fachowa, media zewnętrzne, seminaria środowiskowe itp.)

4/ zorganizować grupy eksperckie wspomagające zwłaszcza administrację samorządową,

5/ stworzyć sztab ekspertów do współpracy zagranicznej i rozwinąć w oparciu o nich ukierunkowane kontakty zagraniczne.

- Powrót -