23 października 2006 r.

Komunikat ZSK 37/06

Poprzedni komunikat był już chyba ostatnim dotyczącym przeszłości. Czas obecnie w przyspieszonym tempie odrabiać dystans, który utraciliśmy do Europy i świata. Mobilizacji wymaga każdy światły umysł, który może proces ten wspomóc, dlatego też Zarząd Stowarzyszenia na swym zebraniu w dniu 19 października br. rozpatrując wniosek prof. Adamczewskiego o skreślenie z listy członków, postanowił przed podjęciem decyzji zwrócić się do pana profesora z apelem o wycofanie wniosku, mając świadomość jak cenne obecnie jest właściwe mu inżynierskie widzenie świata.

Wstrząs z INSPIRE powinien uświadomić tym, którzy ślepo wierzyli w cudowną moc komputeryzacji, polegającą na automatycznym naprawieniu wszelkich błędów technicznych i prawnych informatyzowanych baz danych, że w pewnych dziedzinach działalności publicznej i gospodarczej o szczególnym stopniu komplikacji, takich jak np. geodezja, nie jest to takie proste. Twierdzenie, że po załadowaniu zaśmieconych danych do nawet najbardziej nowoczesnego systemu informatycznego, na wejściu otrzymamy dane jeszcze bardziej zaśmiecone, staje się niestety pewnikiem. Trzeba najpierw uporządkować to, co się chce skomputeryzować, a potem dopiero zacząć korzystać z narzędzi informatycznych. Geodezja jest tego bolesnym przykładem. Na eksperymenty informatyczne mogą sobie pozwolić ci, którzy mają uporządkowany materiał źródłowy. Wykazał to dobitnie Kongres FIG w Monachium. Eksperymentuje się tam, gdzie obok badań toczy się poprawna pod względem prawnym i technicznym obsługa obywateli.

W Polsce w zakresie geodezji zamiast obsługiwać obywatela zaczęto na nim eksperymentować, bez jego zgody i udziału.

Sam stałem się ofiarą takiego eksperymentu, kiedy to na części mojej nieruchomości Sąd ustanowił drogę konieczną nie uznając za stosowne mnie o tym powiadomić. Dowiedziałem się o tym fakcie przy okazji wydanego pozwolenia budowlanego dla sąsiada, gdyż nadzór budowlany nie osiągnął jeszcze tego poziomu arogancji, co służba geodezyjna - manipulująca przy nieruchomościach bez powiadamiania posiadacza. Ogłoszenie postępowania na tablicy ogłoszeń lub w prasie ma sens przy powszechnej akcji deratyzacji, poszukiwaniu osób zaginionych lub nieznanych, a także ściganych przez prawo, ale nie w odniesieniu do obywateli ujawnionych w dziesiątkach różnych rejestrów, zamieszkujących w jednym miejscu od dziesiątków lat, których prawo własności jest szczególnie chronione przez Konstytucję.

Chyba rzeczywiście ogłoszony w Monachium pomysł prof. Wilkowskiego i dr. Karabina, aby podporządkować księgi wieczyste katastrowi, jak ma to miejsce w Norwegii, Holandii czy u Czechów i Słowaków ma dużo sensu, bo największą przeszkodą w normalnym funkcjonowaniu systemu katastralnego są księgi wieczyste w obecnym wydaniu. Sztuczny podział na zapisy podmiotowe i przedmiotowe bez wzajemnego ich zsynchronizowania są oryginalnym polskim wynalazkiem i łudzę się nadzieją, że może uda mi się dożyć tego momentu, że autorzy rozporządzenia ewidencyjnego z 2001 r. i IPE zostaną za to pociągnięci do odpowiedzialności.

Szereg mądrych geodezyjnych głów, niestety bez udziału Polaków, wymyśliło w 2003 r. i doskonaliło w latach następnych model katastralny FIG, oparty na standardach ISO, który obecnie jest konsekwentnie wdrażany w życie. Próbował też GISPOL dołożyć swoją cegiełkę tłumacząc w roku ubiegłym "Wytyczne na temat jednostek i identyfikatorów nieruchomości ..." wydane przez Organizację Narodów Zjednoczonych w roku 2004. Niestety, opracowanie to pozostało bez jakiegokolwiek zainteresowania ze strony ówczesnego kierownictwa GUGiK i pozostałych decydentów odpowiedzialnych za sprawy geodezji i kartografii oraz budowanego z uporem, godnym lepszej sprawy Zintegrowanego Systemu Katastralnego IPE oraz Geoportalu, wbrew opiniom środowiska powiatowej administracji geodezyjnej, które stosownie do zapisów ustawowych miało obowiązek dane i informacje o nieruchomościach zbierać, weryfikować i rejestrować w systemie ewidencji gruntów i budynków. Potencjalnie najbardziej zainteresowany, GUGiK zjeżył się na herezje, mogące zagrozić ZSK, ZSIN, IPE i ewentualnie innych bytów, których przydatności społecznej i gospodarczej chyba sami autorzy nie byliby w stanie uzasadnić. Ponieważ główny antyheretyk się już kuruje, mimo iż jego egzorcyści jeszcze próbują montować testy i narzucać jedynie słuszne rozwiązania, to czas już chyba, aby przybliżyć co nas czeka, jak się poddamy kuracji FIG-owskiej.

Otóż FIG-owcy widzą kataster jak na załączonym schemacie.

Powyższy schemat w wyższej rozdzielczości (154 kB)

Oznacza to, że trzema równorzędnymi czynnikami kształtującymi kataster są podmiot, przedmiot i prawa, z pewną hegemonią rejestrowanych praw, wszystkich: ograniczonych i zobowiązaniowych też. Przetłumaczone w dużym skrócie założenia modelu przewidują, że:

Standardyzowany źródłowy model katastralny, obejmujący prowadzenie spisu gruntów oraz kataster w szerokim jego rozumieniu służyć będzie co najmniej dwom ważnym celom:

1. unikaniu wielokrotnego wymyślania i wdrażania tej samej funkcjonalności, a jednocześnie zapewnieniu możliwej do rozszerzania podstawy dla efektywnego i skutecznego budowania systemu katastralnego w oparciu o architekturę opartą na modelu oraz

2. umożliwieniu zaangażowanym stronom, zarówno w obrębie jednego kraju jak i w więcej niż jednym kraju, komunikowania się w oparciu o współkorzystanie z ontologii implikowanej przez model.

Wszystkie spotykane systemy katastralne opierają się na relacjach pomiędzy ludźmi i gruntem, poprzez prawa. Dwie główne funkcje każdego systemu katastralnego to:

1. Utrzymywanie zawartości tych relacji w zgodzie ze stanem faktycznym (w oparciu o transakcje prawne), oraz

2. Podawanie informacji o tym rejestrze.

Model źródłowy katastru przedstawia relację pomiędzy obiektami nieruchomości (tj. działkami) oraz osobami (podmiotami) poprzez prawa jako podstawy każdej administracji terenami. Poza prawami, mogą również występować ograniczenia, istniejące pomiędzy obiektami nieruchomości z osobami.

Klasa PrawoLubOgraniczenie (RightOrRestriction) jest klasą skojarzeń pomiędzy klasami Osób oraz ObiektówNieruchomości. Zauważyć należy, że jest to relacja n-do-m, z takim warunkiem, iż każda osoba powinna być skojarzona z co najmniej jednym ObiektemNieruchomości, oraz odwrotnie, każdy ObiektNieruchomości powinien być skojarzony z co najmniej jedną Osobą.

Diagram klasy UML opisuje rodzaje obiektów oraz różnego rodzaju relacje strukturalne, jakie między nimi istnieją, takie jak związki (skojarzenia) i podtypy.

Proponowany diagram klasy UML dla katastru obejmuje zarówno klasy obiektów prawno-administracyjne, takie jak osoby, prawa oraz opis geograficzny obiektów nieruchomości. Oznacza to w zasadzie, że dane mogą być prowadzone (utrzymywane) przez różne instytucje, np. urząd gminy, organizację zajmującą się planowaniem, prywatnego geodetę, urząd katastralny, notariusza i/lub księgi wieczyste nieruchomości. Model będzie najprawdopodobniej wdrożony jako zbiór rozproszony systemów (geo-)informacji, z których każdy obsługuje działania z zakresu prowadzenia oraz dostarczania informacji dla części zbioru danych reprezentowanego w tym modelu, zatem dla różnych danych mogą być stosowane inne części modelu. Podkreśla to znaczenie tego modelu; różne instytucje mają swoje własne zakresy zadań odnośnie prowadzenia danych oraz ich dostarczania, muszą się też one komunikować na bazie standardyzowanych procedur, w łańcuchu dodawania wartości w procesie wytwarzania.

Kolory reprezentują "pakiety" UML czy też spoiste części modelu:

• na zielono i żółto: aspekty prawno-administracyjne,

• na zielono i niebiesko: specjalizacje obiektów nieruchomości,

• na niebiesko, różowo i purpurowo: aspekty geometryczne i topologiczne.

Prawdopodobne jest powstanie dalszych pakietów.

Poza możliwościami przedstawienia/udokumentowania modelu w wyczerpujących częściach, kolejną korzyścią ze stosowania pakietów może być to, że możliwe jest opracowanie i prowadzenie tych pakietów w sposób mniej lub bardziej niezależny. Eksperci z tej dziedziny z różnych krajów mogą dalej rozwijać każdy pakiet. Nie jest intencją modelu, aby wszystko było przeprowadzone/wykonane w jednym systemie. Rzeczywista intencja jest taka, aby gdy komuś potrzebny jest typ funkcjonalności objęty jakimś pakietem, to pakiet ten stanowić powinien podstawę, zatem uniknie się ponownego wymyślania koła i uzyska się możliwość rozumnego komunikowania się z innymi. Co więcej, podstawowe pakiety mogą być wdrażane przez dostawców oprogramowania, dla szeregu dziedzin, takich jak rolnictwo, odwzorowywanie topografii, bioróżnorodność - ochrona środowiska, obronność, urządzenia energetyczne, urządzenia regulowane w zakresie ochrony środowiska, leśnictwo, geologia, ochrona dziedzictwa historycznego, nawigacja, hydrografia, gospodarka morska, ropa naftowa, rurociągi, architektura, telekomunikacja, gospodarka na obszarach miejskich, urządzenia wodne, zasoby wodne.

ObiektNieruchomości to pewna klasa abstrakcyjna, to znaczy nie ma dla tej klasy obiektów przykładów występowania obiektów.

Jednakże, posiada ona klasy specjalizacji (które mają przykłady obiektów), takie jak Działka, KompleksDziałek, CzęśćDziałki, NieruchomośćObjętościowa, ObszarOgraniczenia, JednostkaMieszkaniowa, oraz NieruchomośćNieGeo. Specjalizacje wykluczają się wzajemnie. Wszystkie te specjalizacje ObiektówNieruchomości mają powiązania z jedną lub większą ilością Osób poprzez powiązanie PrawoLubOgraniczenie.

Działki również są częścią dwuwymiarowego podziału powierzchni, lecz nie wszystkie te części mają bezpośrednie powiązanie z Osobami. Są części, nazwane DziałkamiSłużebnymi, które mają bezpośrednie powiązania tylko z dwoma lub więcej Działkami głównymi. Oznacza to, że DziałkaSłużebna służy szeregowi innych Działek; np. posiada wspólną służebność, w przypadku drogi, ścieżki czy boiska.

KompleksDziałek to pewne zagregowanie Działek. Fakt krotności po stronie KompleksuDziałek oznacza, iż jest on fakultatywny.

KompleksMieszkań jest związany z jedną lub więcej niż jedną Działką. Na Działce zlokalizowany może być co najwyżej jeden KompleksMieszkań.W danym KompleksieMieszkań mogą być dwie lub więcej JednostkiMieszkań. JednostkaMieszkań pomyślana jest w sensie ogólnym, nie tylko jako jednostka służąca celom bytowym, ale również innym celom, np. komercyjnym. Innymi słowy, objęte są tutaj wszystkie jednostki budynków o znaczeniu prawnym.

Działki definiowane są przez GraniceDziałek oraz posiadają opis geometryczny/topologiczny. Może istnieć więcej niż jedna GranicaDziałki pomiędzy dwoma sąsiednimi DziałkamizPodziału, w zależności od atrybutów i konfiguracji geometrycznej. Z tego podejścia mogą być prowadzone eksklawy i enklawy. Ogólnie rzecz ujmując, podejście to implikuje, że poszczególne DziałkizPodziału, a zatem także klasy pochodne Działka i DziałkaSłużebna nie są jednoznacznie przedstawiane jako "zamknięte wieloboki".

W większości systemów katastralnych ograniczenie związane jest z pełnym ObiektemNieruchomości (Działką), jest to również odzwierciedlone w przedstawianym modelu: Osoba może mieć PrawoLubOgraniczenie w odniesieniu do danego ObiektuNieruchomości. Istnieją również OgraniczeniaPubliczne.

Zauważyć należy, że ObszaryOgraniczeń są modelowane jako zamknięte wieloboki oraz uzyskują swoje współrzędne z PunktówPomiaru, i nie ma jednoznacznej topologii pomiędzy ObszaremOgraniczeń, to znaczy wolno im się nakładać oraz oczekuje się, że nie będą one dzieliły wspólnych granic, jak to jest w przypadku Działek.

Z uwagi na znaczne naciski na wykorzystanie przestrzeni, zdarza się coraz więcej sytuacji modelowania w trzech wymiarach. Zwykle Działka (w dwu wymiarach - 2D) reprezentuje całość ostrosłupa aż do środka Ziemi, poprzez powierzchnię aż do nieba. Jednoznacznie trójwymiarowe (3D) NieruchomościObjętościowe "wycinają" część tej przestrzeni na korzyść innej Osoby.

NieruchomościObjętościowe nie powinny się na siebie nakładać w przestrzeni trójwymiarowej. Jednakże w przestrzeni dwuwymiarowej ich rzuty mogą wykazywać nakładanie się.

Klasa NieruchomościNieGeo może być użyteczna w przypadku gdy opis geometryczny ObiektuNieruchomości jeszcze nie istnieje. Np. dotyczy to przypadków gdy funkcjonuje tylko jedna współrzędna wewnątrz ObiektuNieruchomości, przy użyciu zdjęć satelitarnych lub GPS (centroid).

Klasy obiektów związane z geodezją są przedstawione w kolorze różowym; Pomiar katastralny jest udokumentowany na Dokumencie Pomiaru, który jest (prawnym) dokumentem źródłowym sporządzonym w terenie. Co najważniejsze, dokument ten zawiera podpisy; w otoczeniu w pełni cyfrowym może być wymagane istnienie biura terenowego dla spełniania tej funkcji, pod warunkiem że podpisy w formie cyfrowej mają znaczenie prawne. W przeciwnym razie dokumenty papierowe powinny być uważane za integralną część systemu katastralnego. Pliki z obserwacjami terenowymi - odległości, azymuty oraz punkty geodezyjne do których się nawiązano to atrybuty DokumentuPomiaru. Zarówno GranicaDziałki jak też PunktPomiarowy są powiązane z DokumentemPomiaru.

Klasy obiektów opisujące geometrię i topologię są przedstawione na purpurowo; Model Katastralny oparty jest na już przyjętych i dostępnych standardach. Geometria oparta jest na PunktachPomiarowych (w większości po dokonaniu geo-odniesienia, w zależności od trybu zbierania danych: taśmą, dalmierzem, GPS) i jest związana z klasami tp_node (węzeł topologiczny) oraz tp_edge (krawędź topologiczna) dla opisania pośrednich "kształtów" punktów pomiędzy węzłami, opartych metrycznie na PunktachPomiarowych. Powiązanie pomiędzy GranicąDziałki a DokumentemPomiaru jest wyprowadzone poprzez klasy PunktPomiarowy, tp_node oraz tp_edge.

Działki mają opis geometryczny w dwu wymiarach (2D). Działka jest powiązana w układzie jeden-do-jednego z powierzchnią topologiczną (tp_face) w strukturze topologicznej. Powierzchnia jest ograniczona przez jej krawędzie w układzie dwuwymiarowym (2D). Krawędź jest powiązana w układzie jeden-do-jednego z GranicąDziałki, która może zawierać atrybuty nie-geometryczne.

Istnieją dwie dodatkowe warstwy geometryczne, które nie są oparte na sprecyzowanej strukturze topologii, można je znaleźć, odpowiednio, w klasach ObszarOgraniczenia oraz NieruchomośćObjętościowa. Jak w przypadku warstwy topologia/geometria DziałkizPodziału, wszystkie współrzędne są uzyskane z PunktówPomiarowych.

Klasy obiektów przedstawione na żółto obejmują uwarunkowania prawno-administracyjne. Wszystkie aktualizacje związane z PrawamiLubOgraniczeniami są oparte na DokumentachPrawnych jako ich źródle. Podstawowe dane DokumentuPrawnego związane są z klasami PrawoLubOgraniczenie, Hipoteka lub OgraniczeniePubliczne. Pojedynczy dokument prawny może być źródłem wielu przykładów występowania tych klas, może też nawet tworzyć mieszaninę tych trzech typów. W odwrotnym kierunku, PrawoLubOgraniczenie, Hipoteka lub OgraniczeniePubliczne są zawsze powiązane z dokładnie jednym DokumentemPrawnym jako ich źródłem.

Każda jurysdykcja posiada inny "system posiadania gruntów", odzwierciedlający stosunki społeczne dotyczące praw (lub ograniczeń) do ziemi na danym obszarze. Różnorodność praw jest już dość pokaźna w obrębie większości jurysdykcji zaś dokładne znaczenie podobnych praw nadal wykazuje znaczące różnice pomiędzy poszczególnymi jurysdykcjami. Zwykle rozróżnić można szereg kategorii praw do ziemi.

Po pierwsze, mamy najsilniejsze prawo dostępne w danej jurysdykcji, zwane np. własnością, prawem władania bez ograniczeń (ang. freehold) lub prawem własności (ang. property).

Po drugie, mamy prawa wywodzące się z poprzedniej kategorii, gdzie posiadaczowi prawa pochodnego wolno jest korzystać z gruntu w całości (często w granicach pewnego typu użytkowania gruntów, np. mieszkalnictwo czy prowadzenie hodowli zwierząt).

Po trzecie, mamy prawa ograniczone, które pozwalają ich posiadaczowi na pewne ograniczone użytkowanie czyjegoś gruntu, np. dostęp w postaci przejścia do drogi (służebność), mogą one również obejmować prawo do uniemożliwiania pewnych działań lub zabudowy na sąsiednim terenie, np. prawo do niezasłoniętego widoku.

Po czwarte, mamy tak zwane prawa do zabezpieczeń (ang. security rights), poprzez które pewne wspomniane wcześniej prawa mogą być używane w charakterze zabezpieczenia, głównie dla kredytów bankowych, np. hipoteka czy zastaw.

Wspomniane wcześniej prawa funkcjonują głównie w dziedzinie prawa prywatnego. Zwykle prawa są tworzone w wyniku umowy pomiędzy osobą nabywającą prawo a osobą, która coś traci (która postrzega swoje prawo jako ograniczone poprzez prawo nowo stworzone). Prawa i ograniczenia, którymi się tutaj zajmujemy zwykle pozostają w mocy, nawet jeżeli te osoby zmieniają się po stworzeniu danego prawa. W wielu jurysdykcjach nazywa się to prawem rzeczowym. Występuje różnica pomiędzy systemami prawnymi i podejściem do rejestrowania tego, czy prawa inne są formułowane i zapisywane jako prawo posiadacza, jako ograniczenie prawa, z którego są one "wykrojone"czy też jako jedno i drugie.

Ponieważ własność i prawa własności opierają się na prawodawstwie krajowym, mogą być pomocne "tabele wyszukiwania". Np. prawo "własności" może być "prawem własności na modłę norweską", "prawem własności na modłę szwedzką" itp. "Prawo zwyczajowe" związane z jakimś regionem lub też "prawo nieformalne" także może być włączone; z perspektywy modelowania nie jest to pozycja do dyskusji. Oczywiście, jest to bardzo ważne z punktu widzenia rzeczywistego wdrożenia w danym kraju bądź też regionie.

Niezależnie od ograniczeń prawa prywatnego, wiele krajów ma również ograniczenia wynikające z prawa publicznego, które są zwykle nakładane przez władze (np.lokalne). "Posiadacz" prawa jest abstrakcyjny (albo jest to "rząd" albo też "ogół społeczeństwa") i zwykle są one postrzegane jako ograniczenia. Niektóre z nich stosują się do jakiegoś konkretnego ObiektuNieruchomości (lub prawa z nim związanego) lub małej ich grupy. Np. większość praw pierwokupu, czy też obowiązków zapłaty jakiegoś podatku na poprawę stanu drogi, czy też obowiązek naprawy szkody lub wykonania zaległych prac konserwacyjnych. Inne mają swoje własne obszary zastosowania, jak obecność zanieczyszczeń gleby, obszarów zalewowych, określenie stref w których dopuszcza się zabudowę typu miejskiego na obszarach wiejskich.

Każdy rodzaj ograniczeń ma swoje miejsce w modelu katastralnym. Ograniczenia publiczne wraz ze swoimi obszarami mogą być zapisywane poprzez klasę ObszarOgraniczeń, nie będąc związanymi z jakimś konkretnym posiadaczem. Ograniczenia typu publicznego, które stosują się do ObiektówNieruchomości ale nie mają jasno określonego adresata są rejestrowane jako OgraniczeniaPubliczne. Powinny być również rejestrowane inne ograniczenia jeśli to możliwe jako prawa w imieniu posiadacza, lecz w niektórych krajach dla pewnych ich typów nie podaje się posiadacza. W takich przypadkach ograniczenie jako takie jest rejestrowane na ObiektNieruchomości, często bez podawania osoby z nim związanej. Niemniej jednak, najbardziej istotne prawa są zwykle na nazwisko osoby, jak ma to miejsce w przypadku własności, dzierżawy lub użytkowania. Powinno się być świadomym tego, że w większości jurysdykcji pewne prawa użytkowania oraz pewne prawa dot. zabezpieczeń mogą istnieć całkowicie poza systemem rejestracji. Te tak zwane "prawa nie uwzględnione" pozostają w mocy, również w odniesieniu do stron trzecich, bez rejestracji. Przykłady mogą dotyczyć umów najmu na krótsze okresy, pewnych umów dzierżawy w rolnictwie, oraz "zastawów" stosowanych przez władze podatkowe.

Abstrakcyjna klasa "Osoba" (jest to klasa bez przykładów w postaci obiektów) ma specjalizacje w postaci OsóbFizycznych oraz OsóbPrawnych, takich jak instytucje, firmy, spółdzielnie i inne jednostki reprezentujące struktury społeczne. Jeżeli Osoba jest OsobąFizyczną, nie może być OsobąPrawną i na odwrót. Oznacza to, że OsobyFizyczne oraz OsobyPrawne wykluczają się wzajemnie.

Klasa PrawoLubOgraniczenie pozwala na wprowadzenie "udziałów w prawach" w przypadku gdy grupa Osób posiada niepodzielną część "całego" prawa.

Są dwa różne podejścia w przypadku modelowania rezultatu systemów dynamicznych (zmian nieciągłych dotyczących stanu systemu): modelowanie oparte na wydarzeniu i/lub stanie.

W modelowaniu opartym na wydarzeniu, transakcje są modelowane jako oddzielna jednostka w obrębie systemu (mająca własną tożsamość i zbiór atrybutów).Kiedy stan początkowy jest znany oraz znane są wszystkie wydarzenia, możliwe jest zrekonstruowanie każdego stanu z przeszłości poprzez rozpatrzenie całego łańcucha wydarzeń. Możliwe jest również przedstawienie stanu obecnego, oraz nie utrzymywanie stanu początkowego (oraz powrót w czasie poprzez "odwrócenie"wydarzeń).

W modelowaniu opartym na stanie tylko stany (czyli rezultaty) są wyraźnie modelowane: każdemu obiektowi przypisuje się (co najmniej) dwie daty, co wskazuje interwał czasowy w którym obiekt ten ma moc obowiązującą. Poprzez porównanie dwu następujących po sobie stanów możliwe jest zrekonstruowanie tego, co stało się w rezultacie danego konkretnego wydarzenia. Bardzo łatwo jest uzyskać stan w danym momencie czasu, wybierając po prostu obiekt w oparciu o przedział czasowy (Tmin - Tmax).

Zauważyć należy, że każdy obiekt dziedziczy te atrybuty Tmin i Tmax poprzez bądź to ObiektNieruchomości, PrawoLubOgraniczenie albo też Osobę. Byłoby możliwe wprowadzenie nowego obiektu (ObiektCzasowy z Tmin i Tmax) z którego z kolei te trzy wspomniane klasy dziedziczyłyby swoje atrybuty czasowe. Dodatkowo w stosunku do modelowania w oparciu o wydarzenia oraz stany, możliwe jest również modelowanie powiązania "rodzic/dziecko" pomiędzy obiektami katastralnymi (pochodzenie/rodowód), np. w przypadku dokonania dalszego podziału parceli katastralnej.

Poza aspektem modelowania danych w odniesieniu do dynamicznych procesów w dziedzinie katastru interesujące są wzajemnie funkcje i procesy? Do chwili obecnej prace koncentrowały się na diagramie klasy UML, to jest na aspekcie strukturalnym. Diagram klasy UML powinien zostać dalej uzupełniony przez diagramy obejmujące inne aspekty, np. poprzez diagramy stanu (przypadek użytkowania, sekwencja/kolejność, współpraca, stan lub działanie). Diagramy działań pokazują, jak procesy są powiązane z informacją (danymi) oraz jak "przechodzi się" z jednego do drugiego. We wszystkich pozostałych wspomnianych typach diagramów UML, uczestnicy lub instytucje odgrywają ważną rolę, może to być poważnie uzależnione od obowiązującego (w danym kraju) układu. Wprowadzenien różnych "stadiów" dla działki (jeden punkt, obraz, po dokonaniu pomiarów), prawa (początkowe/wyjściowe, dzierżawa, własność) oraz osoby może przyczyniać się do lepszego odzwierciedlenia dynamicznej natury systemu.

Potencjalne dalsze działania mogą być następujące:

GeodezyjnePunktyOdniesienia mogą być specjalizacją PunktuPomiarowego. Uczyni to z PunktuPomiarowego klasę abstrakcyjną, której specjalizacjami są KatastralnePunktyPomiarowe oraz GeodezyjnePunktyPomiarowe. Kolejną specjalizacją mógłby być KatastralnyPunktCentroid w przypadku gdy tylko jeden punkt Działki czy NieruchomościNieGeo jest rejestrowany.

Jednostki administracyjne wyższego rzędu (agregacje: obręby, gminy...) oraz powiązania z jednostkami niższego rzędu. Jeżeli to możliwe, powinno się unikać nadmiernego przechowywania danych geometrycznych i topologicznych.

Komasacja gruntów/reformy rolne, rozwój obszarów miejskich, kataster na terenach miejskich i wiejskich.

Połączenia do rejestrów/ ksiąg zewnętrznych mogą obejmować:

Osoby (np.poprzez NIP podatnika, czy też inne zatwierdzone identyfikatory); Firmy/instytucje (np.poprzez izbę handlową); Adresy i kody pocztowe, powiązane z obiektami oraz przedmiotami; Budynki lub też bardziej ogólne dane topograficzne, powiązane z zasadniczymi danymi katastralnymi.

Zasadniczy model danych katastralnych powinien służyć co najmniej dwóm celom:

Umożliwiać efektywne i skuteczne wdrażanie elastycznych (oraz ogólnych) systemów informacji katastralnej, opartych na architekturze modelu, oraz

Zapewniać "wspólną płaszczyznę" dla wymiany danych pomiędzy różnymi systemami w dziedzinie katastralnej.

Drugi z tych celów jest bardzo ważnym czynnikiem motywującym opracowanie zasadniczego modelu danych katastralnych, który mógłby być używany w kontekście międzynarodowym, np. w projekcie EULIS.

I na zakończenie, wychodząc z założenia, że "nie jest ważne czyje co jest, ale ważne co jest moje", jak się to wszystko ma do wspomnianej na wstępie drogi koniecznej? Otóż kataster w postaci FIG-owskiej, oparty na dokumencie geodezyjnym i pomierzonym punkcie granicznym eliminuje uproszczenia identyfikacji na oko i wyczucie, z oglądu i zdjęć satelitarnych (lotniczych).

Z oglądu i wyczucia mogą kreować wirtualną rzeczywistość gisowcy czy geomatycy dla potrzeb ogólnej orientacji np. prognozy pogody. Natomiast geodeci, nie informatycy, tworzą dokumenty, coraz częściej z wykorzystaniem narzędzi informatycznych, ale dokumenty.

Jeśli odstąpiłem na potrzeby wsi część swojej nieruchomości i przesunąłem odpowiednio ogrodzenie, bo zwyczajowo od dziesiątków lat tamtędy prowadziła droga do kościoła, to ja się tej części nie zrzekłem i granica pozostała tam gdzie była uzgodniona w protokóle granicznym i nie przebiega po płocie jak wykazała to mapa ewidencyjna. Sąd widząc ścieżkę, uznał ją jako dostateczną przesłankę do wytyczenia drogi koniecznej i nie tylko zawłaszczył część cudzej dla postępowania nieruchomości, ale odciął drogę do kościoła, czym naruszył miejscowe prawo zwyczajowe. W świetle FIG-owskiego modelu katastralnego powstanie takiej sytuacji byłoby wykluczone. Polska ewidencja gruntów i budynków z wektoryzowanymi mapami katastralnymi, często bez pobrania danych geodezyjnych, dopuszcza wszystko i utraciła związek z geodezją. Zatem potrzeba dokonania zmian, przywrócenia geodezji sensu powszechnie uznanego w świecie jest nieodzowna.